Maandelijks archief: december 2016

Protonentherapie

Protonentherapie is een vorm van bestraling waarbij de dosis heel nauwkeurig in de tumor terecht komt en er sprake is van lagere radioactieve bestraling.

Hierdoor komt er minder straling in het omliggend weefsel terecht waardoor de kans op bijwerkingen afneemt. Voor mensen met tumoren in het hoofd- en halsgebied en in en rond de ogen heeft de bestraling met protonen voordelen.

Zorgverzekeraars DSW en Zilveren Kruis hebben Holland PTC gecontracteerd voor protonentherapie voor een periode van drie jaar.

Patiënten kunnen vanaf najaar 2017 terecht bij Holland PTC na een verwijzing van een medisch specialist.

Op dit moment wordt protonentherapie alleen buiten Nederland aangeboden. Naar verwachting zullen bij Holland PTC op termijn jaarlijk 600 patiënten behandeld worden.

Naast Holland PTC in Delft komen behandeling centra in Groningen en later in Maastricht.

Er is een samenwerkingsverband met het Erasmus MC, het LUMC en de TU Delft en binnenkort met Antoni van Leeuwenhoek, AMC en VUMC.

Bron: LUMC

Immunotherapie tegen melanoom

 
Bevolkingsonderzoek, doelgerichte therapie en spoedpoli’s: de ontwikkelingen in de zorg voor patiënten met kanker staan niet stil concludeert Hans Gelderblom van het Leids Universitair Medisch Centrum.

Prof. dr. Hans Gelderblom is hoogleraar interne geneeskunde – in het bijzonder de Experimentele Oncologische Farmacotherapie – bij het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Ook is hij voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Medische Oncologie.

Immuno­therapie

Hans Gelderblom: “Bij immuno­therapie versterk je de eigen afweer van de patiënt tegen de tumor. Sinds twee jaar is het middel ipilimumab op de markt tegen melanoom, een agressieve vorm van huidkanker. Voorheen was een uitgezaaid melanoom dodelijk. Met ipilimumab genas opeens één op de vijf patiënten. In 2015 komt er een tweede middel aan: nivolumab.

Een combinatie van deze middelen zorgt voor genezing bij de helft van de melanoompatiënten. Dat is echt een doorbraak. Het zijn wel heel dure middelen. Dat is ons een doorn in het oog, maar we willen ze wel inzetten.

Immunotherapie wordt binnenkort ook toegepast bij andere soorten kanker, zoals long- en blaaskanker. Er komen meer nieuwe middelen met minder bijwerkingen. We gaan ze ook inzetten bij hoog-risico­patiënten, meteen na een operatie, om de kans op uitzaaiingen te verminderen, of de kans op ­genezing te verhogen. Verder ontwikkelen we combinatie­behandelingen met doelgerichte therapie en bestraling.”

Voordeel voor de patiënt: “Het is een nieuw type behandeling met grote successen bij typen kanker die voorheen onbehandelbaar waren.”

‘Doelgerichte therapie’ in stroomversnelling

Hans Gelderblom: “Zogeheten ‘doelgerichte therapie’ maakt gebruik van de unieke eigenschappen van een tumor die bepalen waarom juist díe tumor groeit – dat doen ze allemaal net even anders. We nemen een biopt van de tumor, kijken hoe die groeit en blokkeren vervolgens de weg naar groei, voor een aantal maanden tot jaren. We kennen die unieke groei-eigenschappen inmiddels van meer dan de helft van de tumoren.

Zo is er bij melanoom een bepaalde mutatie (‘BRAF’); doelgerichte therapie kan het leven bij deze groep patiënten met zo’n acht maanden verlengen. Doelgerichte therapie is er ook voor prostaat-, dikkedarm- , borst- en longkanker. We weten ook steeds beter bij welke patiënten de therapie wel of niet zinvol is.”

Voordeel voor de patiënt: “Een deel van de patiënten leeft langer dankzij deze nieuwe behandelingen. Ook weten we beter bij wie het wel en niet werkt. Daardoor worden minder patiënten belast met een voor hen ­zinloze behandeling.”

Betere kankerzorg

Hans Gelderblom: “Kankerzorg wordt steeds specialistischer. Maar hoe weet je als patiënt zeker dat je terechtkomt bij een arts die voldoende ervaring heeft met jouw type kanker? Daarover zijn nu afspraken gemaakt.

De kwaliteit van artsen wordt sinds kort geregistreerd door het Dutch Institute of Clinical Auditing. Ook hebben ziekenhuizen onderling afspraken gemaakt over kwaliteitscriteria waaraan ze moeten voldoen om een bepaalde behandeling te mogen aanbieden. ‘Zeldzame’ zorg zal daardoor niet meer plaatsvinden in kleine ziekenhuizen.”

Voordeel voor de patiënt: “Je kunt erop vertrouwen dat het ziekenhuis waarnaar je verwezen wordt, over voldoende kennis en ervaring beschikt.”

Darmkanker sneller behandelen dankzij screening

Hans Gelderblom: “In januari 2014 is het bevolkingsonderzoek naar dikkedarmkanker gestart. Daardoor worden nu heel veel darmtumoren gevonden. De screening zorgt ervoor dat veel tumoren in een vroeger stadium ontdekt worden; ze zijn dan vaak nog klein én er zijn minder vaak al uitzaaiingen. Daardoor kunnen de behandelingen meer genezend zijn.”

Voordeel voor de patiënt: “Op termijn zullen minder mensen aan darmkanker overlijden.”

Sneller zekerheid in ‘spoed-poli’

Hans Gelderblom: “Steeds meer ziekenhuizen hebben een speciale snel­diagnostiek-poli voor kanker. Daar krijgt de patiënt alle noodzakelijke onderzoeken snel na elkaar, vaak al binnen één dag. Voor borstkanker gebeurde dit al op veel plaatsen. Maar nu kunnen mensen ook voor veel andere soorten kanker snel een biopt en de diagnose krijgen. Voor bottumoren duurt dit wat langer.

Het project begon in vier ziekenhuizen: Antoni van Leeuwenhoek, LUMC, Radboud UMC en UMC Utrecht. De website www.sneldiagnose.nu biedt een overzicht van de ziekenhuizen met zo’n poli.”

Voordeel voor de patiënt: “Je zit zo kort mogelijk in onzekerheid over de diagnose.”

Bron: Plus Magazine/Gezondheidsnet/LUMC/Radboud UMC/UMC Utrecht/Antoni van Leeuwenhoek

Alcoholisme en euthanasie

In internationale media is ophef ontstaan over de euthanasie op een 41-jarige Nederlandse man die leed aan alcoholisme. De media-aandacht is een reactie op het persoonlijke verhaal van oudere broer en journalist Marcel Langedijk in het magazine Linda.

Broer Marcel Langedijk vertelt in Linda hoe de familie er acht jaar geleden achter kwam dat Mark Langedijk, vader van twee jonge kinderen, een alcoholprobleem had. Zijn ouders deden volgens hem alles wat menselijkerwijs mogelijk was om Mark te helpen. Maar alle hulp en 21 opnames in ziekenhuizen en afkickklinieken brachten geen oplossing. Volgens Marcel Langedijk was Mark lichamelijk en geestelijk uitgeput en ‘moest’ hij blijven drinken tegen ontwenningsverschijnselen die ‘insulten’ tot gevolg hadden. Mark zag één uitweg en dat was euthanasie, waar zijn huisarts en een SCEN-arts uiteindelijk mee instemden. Tegen de Britse krant Independent zegt Marcel Langedijk dat het zijn broer een half jaar en veel strijd kostte om toestemming te krijgen voor euthanasie.

Deze euthanasiezaak toont aan dat Nederland een gevaarlijk land is voor mensen met een lichamelijke of geestelijke ziekte, die het moeilijk hebben of anders zijn dan normaal, zo zou een Brits politicus hebben gereageerd volgens Daily Mail. Veel andere media, zoals de Washington Times, stellen dat de Nederlandse euthanasiewet wordt misbruikt om mensen met problemen zoals isolatie en eenzaamheid te doden. Volgens een bestuurslid van een Duitse patiëntenvereniging is het in Nederland allang gewoonte geworden om mensen in een levenscrisis te doden.

Volgens Jacob Kohnstamm, voorzitter van de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie, kan er in het algemeen worden gesteld dat alcoholverslaving als zodanig krachtens de Nederlandse wet nooit zal kunnen leiden tot euthanasie. Kohnstamm: ‘Maar als een alcoholverslaving leidt tot verslechtering van allerlei organen en de algehele fysieke toestand van een persoon, kan dit wel leiden tot een situatie dat alleen palliatie nog tot de mogelijkheden behoort. En zo’n situatie kan wel een rechtvaardiging voor euthanasie opleveren.’

De uitspraak van de euthanasiecommissie

Bron: Medisch Contact/Linda

Alcohol gerelateerde kanker


Alcohol gerelateerde kanker zorgt de twintig komende jaren voor 135.000 doden in het Verenigd Koninkrijk.

Dat is gebleken uit een onderzoek van het Cancer Research UK op basis van een onderzoek door Sheffield University.

Het grootste deel van de alcoholgerelateerde kanker komt in 2035 naar verwachting van slokdarmkanker. Gevolgd door darmkanker, verschillende vormen van mond- en keelkanker, borst en leverkanker.

Uit een onderzoek is gebleken dat een minimumprijs en labels voor de gevaren van drinken levens kunnen redden.

Het onderzoek is gebaseerd op het drinkgedrag van inwoners van het Verenigd Koninkrijk in de afgelopen veertig jaar.

De verwachting is dat in 2035 ongeveer 7.100 mensen per jaar sterven aan alcohol gerelateerde kanker.

Bron: Sheffield University/ NU.nl

Stijging kanker door vergrijzing

mriscan

Het aantal gevallen van kanker is wereldwijd tussen 2005 en 2015 met 33 procent gestegen staat te lezen in het toonaangevend blad JAMA Oncology.

Vorig jaar was er sprake van zo’n 17,5 miloen gevallen van kanker. Circa 8,7 miljoen mensen overleden door toedoen van deze ziekte. Door de vergrijzing neemt het aantal gevallen van kanker toe.

Een man heeft wereldwijd gezien 1 op 3 kans op kanker. Voor vrouwen is dat 1 op de 4.

De meest voorkomende vorm van kanker is voor mannen prostaatkanker. Longkanker is echter de meest dodelijk vorm van kanker voor mannen.

Bij vrouwen komt borstkanker het vaakst voor en is ook de meest dodelijke vorm van kanker.

Onder kinderen komt leukemie en tumoren in de hersenen het meest voor.

De verschillen in overleving van kanker zijn tussen arme en rijke landen door sociale-economische status en gezondheidszorg aanzienlijk.

Hart en vaatziekten staan nog steeds wereldwijd op nummer 1 als doodsoorzaak.

Bron: Scientias/JAMA Oncology

Helft kankermedicijnen werkt niet

medicijnen 2

Niet werkende kankermedicijnen blijven in veel landen op de markt. Bijna de helft van deze geneesmiddelen tegen kanker zijn niet werkzaam.

Drie jaar geleden werd al in een Amerikaans onderzoek geconstateerd dat 18 van de 36 middelen die op de markt waren toegelaten het leven van patiënten niet verlengden.

Recent werd door farmacologen van het National  Center for Health Research gemeld dat slechts 1 van de 18 medicijnen aantoonbaar de kwaliteit van leven voor patiënten verbeterde. Veel van deze medicijnen zijn ook in Nederland geregistreerd.

Volgens internist-oncoloog Ferry Eskens, verbonden aan het Erasmus MC en voorzitter van de Commissie Beoordeling Oncologische Medicijnen, hoeven de patiënten in Nederland zich geen zorgen te maken over onwerkzame of inferieure medicijnen:

“Medicijnen die een negatief advies krijgen worden niet door ons gebruikt. Deze kritische benadering ontbreekt in veel andere landen. Bij de registratie wordt dan voornamelijk gelet op de veiligheid en werkzaamheid ten opzicht van placebo’s. Of het een nuttig middel is wordt door de geneesmiddelenautoriteiten niet beoordeeld.”

Bron: JAMA Internal Medicine/Erasmus MC